""
Windesheim Flevoland Kennis en Onderzoek Lectoraten Lectoraat Maatwerk Primair Lectoraat Maatwerk Primair Lector: Ron Oostdam

Lector: Ron Oostdam

Lector Ron Oostdam (1958) studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde en Taalbeheersing aan de universiteiten van Leiden en Amsterdam. Sinds 1983 werkt hij bij de Universiteit van Amsterdam, eerst als docent Taalbeheersing en daarna als onderzoeker bij het SCO-Kohnstamm Instituut.

In 1991 promoveerde hij op een peilingsonderzoek naar argumentatievaardigheden in het voortgezet onderwijs. Oostdam is (mede)auteur van een groot aantal nationale en internationale boeken en artikelen. Hij is medeauteur van de taalmethode Taaldomein voor vmbo, havo en vwo, uitgegeven bij Wolters-Noordhoff. Samen met collega’s ontwikkelde en publiceerde Oostdam uiteenlopende toetsen voor de onderwijspraktijk. Verder participeert hij samen met collega’s in nationale en internationale werkgemeenschappen en verzorgt hij bijdragen aan internationale onderwijsconferenties, waaronder EARLI en de AERA.

Onderzoeksprojecten
Oostdam voerde de afgelopen jaren samen met anderen een groot aantal onderzoeksprojecten uit met betrekking tot uiteenlopende thema’s als, zoals:

  • peiling van het onderwijsniveau in primair en voortgezet onderwijs
  • effectieve lees- en schrijfdidactieken
  • leerlijn literatuuronderwijs en leesbeleving
  • literaire respons 
  • training en beoordeling van mondelinge taalvaardigheden
  • ‘onderwijsdoelstellingen en leerresultaten’ 
  • taalonderwijs in het vmbo 
  • ICT-leeromgevingen voor lezen en schrijven 
  • cognitieve processen die een rol spelen bij het aanleren van taalvaardigheden

Deze projecten betreffen zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Oostdam hield zich daarnaast bezig met algemene onderwijskundige thema’s als:

  • implementatieprocessen voor nieuwe curricula
  • assessment van competenties
  • het nieuwe leren
  • leerpotentieel en intelligentie 
  • testangst 
  • metacognitie
  • zelfregulatie

Internationale projecten
Oostdam was aIs projectleider betrokken bij verschillende internationale projecten, waaronder het 'European System for Diagnostic Language Assessment’ (DIALANG), dat gebaseerd is op het ‘Common European Framework of Reference for Language Learning’.

Een ander voorbeeld van een internationaal project betreft een opdracht van de Europese Unie (Cidree-programma) naar condities voor het aanleren van een vreemde taal (Engels) in het basisonderwijs. In samenwerking met collega’s in andere landen keek hij hoe het vreemdetalenonderwijs in het basisonderwijs wordt vormgegeven en wat de beleidsmatige discussiepunten zijn omtrent invoering ervan.

Afgesloten onderzoeksprojecten
De afgelopen jaren gaf Oostdam leiding aan verschillende onderzoeksprojecten.

Flankerend onderzoek bij de lerarenopleiding van de Educatieve Faculteit Amsterdam (EFA)
Binnen het uitgevoerde onderzoek is onder andere een bijdrage geleverd aan het zogeheten ‘dynamisch curriculum’, waarbinnen zelfverantwoordelijk en zelfregulerend leren van studenten een belangrijke plaats inneemt. Het ging daarbij om het ontwikkelen en evalueren van leerpraktijken, maar ook om het vormgeven van onderwijsarrangementen waarin studenten worden begeleid in hun persoonlijke vorming, in het ontwikkelen van reflectieve vaardigheden en in hun groei naar een startbekwaam leraarschap.

In dat kader is ook gewerkt aan de evaluatie van een (elektronisch) portfolio waarin de student leerresultaten, producten en persoonlijke reflecties opneemt, waarmee de eigen voortgang voor zichzelf en anderen in kaart wordt gebracht en dat binnen de opleiding kan dienen als een navigatie-instrument bij de keuze van een persoonlijke leerroute.

Onderzoek naar vormen van nieuw leren in het primair en secundair onderwijs
Een ander voorbeeld betreft een onderzoek naar vormen van nieuw leren in het primair en secundair onderwijs. Scholen ervaren op dit moment dat de verschillen tussen leerlingen toenemen en dat er vaak grote problemen ontstaan met betrekking tot de inzet, de motivatie en de vereiste studiehouding voor vervolgopleidingen.

Scholen die met het nieuwe leren bezig zijn, zoeken naar onderwijsarrangementen die ertoe (kunnen) leiden dat alle leerlingen passend onderwijs krijgen en met plezier naar school gaan. Nog dit jaar is in opdracht van de kenniskamer van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een notitie geschreven over dit onderwerp.

Lopende onderzoeksprojecten
Oostdam is op dit moment betrokken bij diverse (grootschalige) onderzoeksprojecten.

Project ‘Effecten van metacognitie’
Zo wordt in het lopende NWO-project ‘Effecten van metacognitie, zelfregulatie en cognitieve vaardigheden op schriftelijke tekstproductie’ onderzoek gedaan naar het schrijven van teksten in een vreemde taal. Er worden hypothesen getoetst die ontleend zijn aan twee concurrerende modellen:

  • het additieve model, waarin lexicale vaardigheden en zelfregulatieve vaardigheden elk een onafhankelijke bijdrage hebben
  • het voorwaardelijke model, waarin een bepaalde mate van lexicale vaardigheden voorwaardelijk is voor een positieve bijdrage van zelfregulatie.

Project ’Ontwikkeling van geletterdheid’
Een ander lopend project betreft het NWO-aandachtsgebied ‘Ontwikkeling van geletterdheid van adolescente risico leerlingen in meertalige contexten’. In dit aandachtsgebied worden factoren onderzocht die de ontwikkeling van geletterdheid van vmbo-leerlingen bevorderen of verhinderen. Deze factoren worden onderzocht in longitudinale dieptestudies van adolescente risicoleerlingen van klas 1 tot en met 3 van het vmbo op drie terreinen: buitenschoolse activiteiten, schoolse context en individuele eigenschappen.

De onderzochte groep bestaat voor de helft uit sprekers van het Nederlands als eerste taal en voor de andere helft uit tweede taalsprekers. In een aparte cross-sectionele studie met een grote steekproef uit dezelfde populatie worden voorspellingen over de belangrijkste factoren getest.

Project effecten onderwijsinnovaties
Oostdam is ten slotte als projectleider betrokken bij de grootschalige landelijke expeditie ‘Durven, Delen, Doen’. In dit project werken onderzoekers en enkele scholen voor voortgezet onderwijs drie jaar lang intensief samen aan praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van onderwijsinnovaties (zie: http://www.durvendelendoen.nl).
 
Binnen dit project staat ook de aansluiting met het basisonderwijs centraal voor zover het leerlingen met een grote taalachterstand betreft. Bepaalde scholen werken aan diverse schakelprogramma’s en remediërende taalprogramma’s voor achterstandsleerlingen.
|