hbo Ruimtelijke Ontwikkeling Mobiliteit

Ruimtelijke Ontwikkeling – Mobiliteit Studenten aan het woord

Studenten vertellen over de Comakerships die ze uitvoerden voor hun hbo-studie Ruimtelijke Ontwikkeling - Mobiliteit aan Windesheim Flevoland.

‘Van de snelweg op de elektrische fiets?'

Krijgen we mensen van de snelweg af door meer goede snelfietsroutes? Yorick wil weten of met data kan worden bepaald waar snelfietsroutes nodig zijn. Hij is altijd geïnteresseerd geweest in de fiets en smart mobility. Dus hij was blij met het Comakership Smart World bij Goudappel Coffeng, een gespecialiseerd adviesbureau binnen de mobiliteitssector.

Windesheim Flevoland Comakership

Er zijn in Nederland ruim 14 miljoen fietsers, maar er is weinig over ze bekend. In een nationaal onderzoek is gekeken hoe we ons op de fiets verplaatsen. Via campagnes werden mensen opgeroepen de Fietstel-app te downloaden. De app registreerde de verplaatsingen die mensen op hun fiets doen (alleen) gedurende de Fietstelweek. ‘De Fietstelweek werd in 2015 voor het eerst georganiseerd’, vertelt Yorick. ‘De elektrische fiets is sterk in opkomst, daardoor wordt langeafstandfietsen populairder. Dit bood kansen voor onderzoek naar de mogelijkheden voor het bepalen van potentiële snelfietsroutes en het opwaarderen van deze routes tot snelfietsroutes. Een volgende stap is dan hoe dit gebruikt kan worden bij het ontwikkelen van provinciaal fietsbeleid.’

Pionieren

‘Voor mijn onderzoeksrapport sprak ik met collega’s binnen Goudappel Coffeng. Daarnaast heb ik interviews gehouden met externe experts en leden van de Fietsersbond. Mijn grootste uitdaging was dat er nog niet eerder een dergelijk, grootschalig onderzoek was gedaan naar de mogelijkheden van de Fietstelweek specifiek voor het bepalen van snelfietsroutes. Uit de Fietstelweek kwamen interessante data als snelheden, intensiteiten en vertragingen naar voren. Op deze manier kon geïdentificeerd worden waar mensen bijvoorbeeld lang(er) moesten wachten.’

Kansrijke snelfietsroutes

‘Ik heb gekeken naar de succesfactoren van snelfietsroutes, de mogelijkheden/beperkingen van de data en met behulp van een visualisatieprogramma een data-analyse gemaakt. Hieruit heb ik een overzicht gemaakt van potentiële snelfietsroutes en heb ik de bestaande knelpunten op deze routes in beeld gebracht. Saillant detail is bijvoorbeeld dat de vijf meest kansrijke snelfietsroutes in Noord-Holland op basis van de data van de Fietstelweek ook naar voren komen in andere analyses. Dit betekent dat de data een goed beeld geven van de meest kansrijke routes. De data kunnen daardoor in de toekomst een grote bijdrage leveren aan het faciliteren van de fiets. Hierdoor kun je langeafstandfietsen stimuleren, zodat mensen hun auto wellicht vaker thuislaten. De nominatie van mijn Comakership vind ik een waardering van mijn werk!’


Wat kun je doen met OV-data?

Van elke bus, tram en trein is exact bekend waar ze moeten zijn (de dienstregeling) en waar ze zich daadwerkelijk bevinden (voertuigvolgsystemen). Op basis van deze data wordt bepaald of ze op tijd rijden. Deze data zijn omvangrijk en bijzonder complex om te analyseren. Steven, Emiel, Iris en Dustin gingen bij Keypoint Consultancy aan de slag, adviesbureau voor verkeer en mobiliteit in Enschede. Ze maakten een demo van een online OV-dashboard ,waarin ruwe data worden gepresenteerd als eenvoudig te begrijpen, nuttige informatie.

Mobiliteitsstudent Emiel presenteert zijn ComakershipField research en technisch onderzoek

‘We gingen van start met uitgebreid field research. Want wat zijn de mogelijkheden met de beschikbare data en voor wie is dat interessant? We kwamen onder meer uit op vervoerders, wegbeheerders (gemeentes en provincies) en belangenorganisaties. Verder brachten we een bezoek aan verschillende belanghebbenden, zoals Q-buzz en gingen we naar een Smart Mobility Conference. Daar sloegen we flink aan het netwerken en onze plannen werden enthousiast ontvangen’, vertelt Emiel. ‘Door middel van enquêtes hebben we de eisen van toekomstige gebruikers geïnventariseerd. Tegelijkertijd deden we technisch onderzoek en verkenden we verschillende programmeertalen en software van de bestaande datasystemen. Vervolgens hebben we bedacht hoe het dashboard er aan de voorkant uit moet zien.’

'Real time'-analyses

‘Na veel experimenteren is het gelukt. De demo die we gemaakt hebben, heeft verschillende functionaliteiten. Je kunt van specifieke haltes en buslijnen de prestaties zien. Dat betekent dat de organisaties waarvoor het dashboard bedoeld is niet meer hoeven te wachten op langetermijnonderzoeken over de prestaties van het OV, maar dat ze altijd toegang hebben tot analyses. Bij de doorontwikkeling van het dashboard die op dit moment plaatsvindt, worden ook lijnen met elkaar vergeleken om op basis daarvan prestaties van het OV te verbeteren. In de toekomst kun je de hele reizigersketen in kaart brengen, zoals reizigersaantallen in een bepaalde periode, op basis van OV-chipkaartdata. Die data zijn op dit moment echter nog niet openbaar, vanwege privacywetgeving. Maar dit is dus nog maar het begin!’


‘Ik bestudeer menselijk gedrag in het verkeer om files te verminderen’

Michelle vertelt: ‘Mijn opdrachtgever was Inspec Nederland bv, een landelijk opererend adviesbureau voor mobiliteitsvraagstukken. Het bureau heeft een nieuw wegontwerp gemaakt voor knooppunt Rijnsweerd, onderdeel van de Ring Utrecht. Nu wilden ze graag weten hoe weggebruikers op dat nieuwe ontwerp zullen reageren, voordat het gerealiseerd wordt.'

'Met onderzoek naar het gedrag van mensen in het verkeer en deze resultaten toepassen in het wegontwerp ontstaat een veiliger wegennet. En dat betekent minder verkeersslachtoffers en een betere doorstroming. Op basis van literatuuronderzoek, interviews en panelsessies met verkeerspsychologen en ontwerpers van zowel Inspec, als Rijkswaterstaat heb ik een passend advies geschreven voor de inrichting van knooppunt Rijnsweerd. Inhoudelijk mag ik daar niet zoveel over naar buiten brengen, maar ik heb bijvoorbeeld gekeken naar de invloed van een donkere tunnel op het remgedrag van bestuurders. Donkere tunnels zorgen ervoor dat mensen onbewust sneller remmen en files veroorzaken. Het kan daarom goed zijn om tunnels te voorzien van lichtgaten.’

‘Ik ben erachter gekomen dat het onderwerp ‘verkeerspsychologie’ mij goed ligt. Ik werk nu een à twee dagen per week bij Inspec. Daar ben ik bezig met het nog meetbaarder maken van de tien gouden regels, maar ik help ook mee bij een onderzoek naar autonoom rijden (auto’s die rijden zonder bestuurder) en het toekomstige effect hiervan op het gedrag van andere weggebruikers.’